Ξεχωριστό και φέτος το πρόγραμμα στο Στέκι Πολιτισμού

Οι εκδηλώσεις του Φεστιβάλ 100 χρόνια ΚΚΕ - 50 χρόνια ΚΝΕ, με σύνθημα «Ήταν μακρύς ο δρόμος ως εδώ. Δύσκολος δρόμος!... Σίγουρος δρόμος... Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος!» (Γ. Ρίτσος), θα κορυφωθούν στην Αθήνα, στο Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» στο Ίλιον, στις 20, 21 και 22 Σεπτέμβρη.

 

Στο πλούσιο πρόγραμμα του Φεστιβάλ ξεχωρίζει και ο χώρος του Πολιτισμού, που θα στεγαστεί και φέτος στο γνώριμο χώρο του πια, στο Θεατράκι του Πάρκου, συμβάλλοντας με το πλούσιο πρόγραμμά του στην ανάδειξη του περιεχομένου του Φεστιβάλ μέσα από την Τέχνη. Στο χώρο αυτό γίνεται προσπάθεια να συγκεντρώνονται κάθε χρόνο οι δραστηριότητες των πολιτιστικών και άλλων ομάδων της ΚΝΕ, αλλά και νέων καλλιτεχνών.

Φέτος, ο πήχης των απαιτήσεων ανεβαίνει πιο ψηλά για την Επιτροπή Πολιτισμού του ΚΣ της ΚΝΕ. Και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Η προετοιμασία έχει ξεκινήσει πολλούς μήνες νωρίτερα... Η ηρωική δράση του ΚΚΕ, η αλύγιστη στάση μπροστά στις κρίσιμες καμπές της Ιστορίας, το δίκιο του αγώνα, η πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση αποτέλεσαν και αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους Έλληνες καλλιτέχνες. Είναι δεκάδες αυτοί που στρατεύτηκαν με το Κόμμα, που αφιέρωσαν είτε το έργο τους είτε τη ζωή τους, πολλές φορές και τα δύο. Το ΚΚΕ γαλούχησε πολλούς από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Μέσα από τις δραστηριότητες, τις εκδηλώσεις, την έκθεση, επιδιώκουμε να έρθει η νέα γενιά σε επαφή με καλλιτέχνες που εξέφρασαν τους αγώνες, τις αγωνίες, τα οράματα και την προοπτική του λαού μας. Να γνωρίσουν οι νέοι τους κομμουνιστές καλλιτέχνες που στρατεύτηκαν στον αγώνα για την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Να μάθουν για τη σπουδαία θέση που κατείχε και κατέχει η δική μας τέχνη στη μάχη για να ανθρωπέψει ο άνθρωπος.

Εικαστική έκθεση και κατασκευές αφιερωμένες στα 100 χρόνια του ΚΚΕ

Και τις τρεις μέρες στο χώρο του Πολιτισμού θα φιλοξενείται έκθεση με έργα -ψηφιακής ανατύπωσης- πάνω από 20 Ελλήνων ζωγράφων και χαρακτών του 20ού αιώνα. Έργα που εξιστορούν την 100χρονη ηρωική δράση του ΚΚΕ και την πάλη του λαού: Τη ζωή της εργατικής τάξης, τον αγώνα της δεκαετίας του '40, τη ζωή στο βουνό, τις εξορίες, τις φυλακές, την ανάγκη οργάνωσης του λαού, τη διεθνιστική αλληλεγγύη των λαών. Έργα που τροφοδοτούν τη μνήμη όλων εκείνων που έζησαν αυτές τις μεγάλες ώρες, αλλά και εκείνων που ήρθαν πολύ αργότερα... Τα έργα προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές, πολλοί είναι οι απόγονοι των εικαστικών που παραχώρησαν τα έργα με μεγάλη χαρά, προκειμένου να εκτεθούν στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ, για να τα γνωρίσει η νέα γενιά. Άλλα έργα προέρχονται από Μουσεία, Ιδρύματα, καθώς και από το Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ.

Ξεχωριστό κομμάτι στο χώρο του Πολιτισμού θα αποτελέσει η ενότητα αφιερωμένη στην ανάδειξη της τέχνης που αναπτύχθηκε στο ξερονήσι του Άη Στράτη από τους εξόριστους. Ο Άη Στράτης για τον ελληνικό λαό είναι συνώνυμο της εξορίας. Και πώς να μην είναι, αφού άρχισε να λειτουργεί ως τέτοιος τόπος ήδη από τη δεκαετία του '30.

Η κυβέρνηση του Βενιζέλου με το περίφημο «Ιδιώνυμο» έστελνε κατά δεκάδες κομμουνιστές και αγωνιστές εκεί. Ανάμεσά τους ο Δημήτρης Γληνός και ο Κώστας Βάρναλης. Μέχρι να κλείσει το στρατόπεδο του Άη Στράτη, το 1962, πέρασαν πολλοί καλλιτέχνες. Γιάννης Ρίτσος, Μάνος Κατράκης, Θέμος Κορνάρος, Τάσος Λειβαδίτης, Μενέλαος Λουντέμης, Τζαβαλάς Καρούσος, Γιώργος Φαρσακίδης, Χρίστος Δαγκλής και πολλοί άλλοι. Με λιγοστά μέσα, αλλά τεράστια δημιουργικότητα, οι εξόριστοι οργάνωσαν πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα, ειδικά την περίοδο 1947-1962: Έχτισαν θέατρο, συγκρότησαν μαντολινάτα και ομάδα χορού, έγραφαν και ζωγράφιζαν.

Οι παραστάσεις περνούσαν από τη λογοκρισία της διοίκησης του στρατοπέδου, όμως οι εξόριστοι έδιναν το δικό τους περιεχόμενο στα έργα... Οι κάτοικοι του νησιού αψηφούσαν πολλές φορές την απαγόρευση και κρυφά παρακολουθούσαν τις παραστάσεις.

Για πρώτη φορά στη ζωή τους έβλεπαν θέατρο... Σε αυτήν την ενότητα ξεχωριστό ενδιαφέρον θα έχουν οι κατασκευές που φτιάχνει ομάδα αρχιτεκτόνων και μηχανικών, σπουδαστών του Πολυτεχνείου και θα αναπαριστούν σκηνικά από παραστάσεις. Αναφέρουμε, χαρακτηριστικά, το σκηνικό από τους «Πέρσες» του Αισχύλου, που φιλοτέχνησε ο Χρίστος Δαγκλής και ήταν και η πρώτη παράσταση που ανέβηκε, τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Γιώργη Φαρσακίδη, τη «Νέα Βαβυλωνία», αλλά και ζωγραφική μακέτα από άγνωστο έργο που φυλάσσεται στο Αρχείο του ΚΚΕ.

«Πέρασε μια βδομάδα τώρα που δόθηκε η δεύτερη παράσταση των Περσών... Την ανέβασε ο Κατράκης. Οι άνθρωποι που παίζανε, για πρώτη φορά ανεβαίνανε στη σκηνή. Όμως η παράσταση στάθηκε τόσο καλή που ακόμη η ίδια θα μπόραγε να σταθεί και έξω περίφημα. Πρώτος Κορυφαίος ο Καρούσος, Εξάγγελος ο Κατράκης... Χορός από 18 γέρους. Δουλειά σκληρή και βασανιστική. Κοντεύει η ώρα της παράστασης... Κάποια ανησυχία επικρατεί. Η παράσταση αρχίζει. Απλώθηκε τέλεια σιγαλιά. Η όραση και η ακοή βρίσκονται στη μεγαλύτερή τους ένταση. Η ανάσα σταματάει και οι καρδιές των ανθρώπων ριγούν από τη συγκίνηση. Οι αθάνατες αλήθειες, ξαναζωντανεμένες, μπαίνουν ίσια στην ψυχή όλων...». (Απόσπασμα από γράμμα του Χρίστου Δαγκλή προς την Βικτωρία Θεοδώρου, επίσης εξόριστη στο Τρίκερι, 1951).

Το πρόγραμμα του Στεκιού

Πέμπτη 20 Σεπτέμβρη

Στις 18.30 θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Ειρήνη» του Αριστοφάνη, από το θίασο «Ιόβακχο».

Στις 20.00 η Θεατρική Ομάδα της ΚΝΕ θα ανεβάσει τη μουσικοθεατρική παράσταση «Το Φως που καίει» του Κώστα Βάρναλη. Το συγκλονιστικό αυτό έργο του Βάρναλη αποτελεί την έναρξη μιας νέας εποχής, τόσο για τον ίδιο τον ποιητή και την τέχνη του όσο και για την ίδια την ελληνική λογοτεχνία. Ο Βάρναλης, συγκλονισμένος από τη φλόγα και την αλήθεια της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία το 1917, εμπνέεται και δημιουργεί «Το Φως που καίει». Μέσα από την καυστική του γλώσσα, τους εξαιρετικούς συμβολισμούς και τη δύναμη του λόγου του, γκρεμίζει συθέμελα την παλιά κοινωνία, ξεγυμνώνει την ψεύτικη ηθική της, τους μηχανισμούς καταστολής του λαού και αναδεικνύει τη γέννηση της καινούργιας κοινωνίας, που είναι αναγκαίο και ρεαλιστικό να οικοδομηθεί. Και καθοδηγητής σε αυτό το τσάκισμα και την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας είναι ο «Οδηγητής», όπως ο ίδιος γράφει στο περίφημο ποίημα που αποτελεί κομμάτι του έργου.

Παρασκευή 21 Σεπτέμβρη

Στις 20.00 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση - αφιέρωμα στην κομμουνίστρια λογοτέχνη και παιδαγωγό Έλλη Αλεξίου. «Νιώθω πολύ ευτυχισμένη στη ζωή μου. Και νιώθω ότι η ευτυχία μου είναι το Κόμμα μου. Η ιδέα πως είμαι ένα κομμάτι απ' αυτόν τον ωραίο κόσμο, μου δίνει μια δύναμη που δεν μπορώ να την περιγράψω. Αγαπώ τη ζωή γιατί είμαι στο Κόμμα». Η συγκεκριμένη εκδήλωση εντάσσεται στις εκδηλώσεις που αγκαλιάζουν το Επιστημονικό Συνέδριο της ΚΕ του ΚΚΕ που θα πραγματοποιηθεί τον ερχόμενο Δεκέμβρη με θέμα την επίδραση του εργατικού επαναστατικού κινήματος στην ελληνική λογοτεχνία (έως το 1940).

Προηγουμένως, στις 19.30, θα πραγματοποιηθεί συναυλία μουσικής, αφιερωμένη σε μουσικές που γράφτηκαν για τον κινηματογράφο. Από τα βουβά φιλμ μέχρι και τις υπερπαραγωγές του σήμερα, η μουσική αποτελεί αναγκαίο οργανικό κομμάτι της 7ης Τέχνης. Έχουν γραφτεί αριστουργήματα σε αυτό το πάντρεμα από σπουδαίους συνθέτες. Αυτήν την πορεία θα μας εξιστορήσει η ορχήστρα που θα πραγματοποιήσει τη συναυλία, συγκροτημένη από νέους ταλαντούχους μουσικούς, αποκλειστικά για το Φεστιβάλ της ΚΝΕ.

Σάββατο 22 Σεπτέμβρη

Στις 19.00 θα πραγματοποιηθεί παράσταση των Τμημάτων Φωνητικής που στεγάζονται στο Στέκι Πολιτισμού και Νεανικής Δημιουργίας της ΚΝΕ. Μια εξαιρετική ομάδα νέων παιδιών, που θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους μέσα από έργα των Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Φεστιβάλ 100 χρόνια ΚΚΕ - 50 χρόνια ΚΝΕ